Sağlıklı bir insan vücudu homeostazi ilkesine göre simetrik olarak benzer ısı radyasyonu yayar. Normal koşullarda karşılıklı anatomik bölgelerin cilt sıcaklıklarının aynı veya birbirine çok yakın olması beklenir. Bu nedenle termal asimetri analizi, bir bireyin sağ ve sol kas grupları arasındaki beklenmeyen farklılıkları görünür hale getirebilir. Ancak yüksek sıcaklık farkı tek başına yaralanma tanısı olarak kullanılmamalıdır. Dominant taraf kullanımı, antrenman yükü, geçmiş sakatlık, dolaşım ve otonom sinir sistemi gibi birçok faktör aynı görüntüyü etkileyebilir. Termal asimetriler değerlendirilirken kişinin geçmişi ve anatomik özellikleri uzman tarafından göz önünde bulundurulmalıdır.
ai4sports ile yapılan tek bir termal analizde 40+ kas grubunun termal asimetri değerleri 15 saniyeden daha kısa sürede değerlendirilebilir. Termal asimetride riskli bölge, doğrudan daha yüksek sıcaklık ölçülen taraf olarak yorumlanmamalıdır; daha sıcak kas bölgesi her zaman asıl problem bölgesini göstermeyebilir.
Sağ ve Sol Taraf Neden Birbirine Yakın Sıcaklık Gösterir?
İnsan vücudu tam anlamıyla geometrik olarak simetrik değildir. Buna rağmen sağ ve sol taraftaki karşılıklı anatomik bölgeler benzer dolaşım, metabolizma ve termoregülasyon mekanizmalarının etkisi altındadır. Bu nedenle sağlıklı koşullarda aynı kas grubunun sağ ve sol tarafında birbirine yakın cilt sıcaklıkları görülmesi beklenir.
Termografide bu özellik önemli bir avantaj sağlar. Bir sporcunun sağ hamstring bölgesini başka bir sporcunun hamstringiyle karşılaştırmak yerine, aynı kişinin sağ ve sol hamstring bölgeleri kendi içinde karşılaştırılabilir. Böylece yaş, vücut yapısı, genel metabolizma ve kişisel sıcaklık profili gibi birçok değişkenin etkisi azaltılmış olur.
Uematsu ve arkadaşları sağlıklı bireylerde karşılıklı anatomik bölgeleri incelemiş ve bilateral sıcaklık farklarının genel olarak düşük olduğunu göstermiştir [1]. Niu ve arkadaşlarının farklı bir popülasyonda yaptığı normatif çalışma da sağlıklı bireylerde sağ-sol termal simetri eğilimini desteklemiştir [2].
Bu nedenle ai4sports tekli termal analizinde ana ölçüm mantığı, aynı anatomik kas bölgesinin sağ ve sol tarafındaki sıcaklık farkını değerlendirmektir.
Termal Asimetri Neyi Gösterir?
Termal asimetri, iki simetrik anatomik bölgenin aynı fizyolojik davranışı göstermediğine dair bir sinyaldir.
Bu farkın arkasında tek bir neden bulunmaz. Lokal kan akımındaki değişiklikler, inflamatuvar süreçler, otonom sinir sistemi yanıtları, dominant taraf kullanımı, önceki yaralanmalar veya rehabilitasyon süreci cilt sıcaklığı dağılımını değiştirebilir.
Bu nedenle termografide görülen fark doğrudan “Bu kas yaralıdır.” şeklinde yorumlanmamalıdır. Daha doğru yaklaşım “Bu iki simetrik bölge neden farklı davranıyor?” sorusunu sormaktır.
Futbolda termografinin kullanımını inceleyen güncel sistematik derlemelerde termal asimetrinin yaralanma riski, yorgunluk ve fizyolojik yük değerlendirmelerinde kullanılan önemli değişkenlerden biri olduğu bildirilmektedir. Bununla birlikte çalışmalar, ölçüm koşullarının ve klinik bağlamın yorumda mutlaka dikkate alınması gerektiğini de vurgulamaktadır [3].
Bu nedenle termografi anatomik hasarın kendisini değil, yüzeye yansıyan fizyolojik yanıtı göstermektedir.
Daha Sıcak Olan Taraf Her Zaman Riskli Taraf mıdır?
Hayır.
Termal analizde en sık yapılan yanlış yorumlardan biri, bir termal asimetri durumunda daha sıcak görünen bölgenin otomatik olarak problemli kabul edilmesidir.
Yüksek sıcaklık artmış lokal kan akımı, inflamatuvar yanıt veya yoğun kas aktivitesiyle ilişkili olabilir. Ancak klinik olarak anlamlı bölge her zaman daha sıcak olmayabilir.
Uematsu ve arkadaşlarının bel ağrısı ve siyatik hastalarında yaptığı çalışmada, etkilenen alt ekstremitenin karşı tarafa göre anlamlı şekilde daha soğuk olduğu gösterilmiştir [4]. Bu çalışma spor yaralanmaları üzerine yapılmamıştır ancak temel termal fizyolojiyi anlamak açısından önemlidir: termal bozukluk yalnızca sıcaklık artışı şeklinde ortaya çıkmaz.
Sporcularda da benzer şekilde yük dağılımı farklılaşabilir. Bir sporcu hassas veya daha önce yaralanmış bir bölgeyi istemsiz biçimde daha az kullanabilir. Bu durumda karşı taraftaki kas grupları daha fazla yük üstlenebilir.
Sonuç olarak termal görüntüde daha sıcak görünen taraf her zaman asıl problem bölgesi olmayabilir. Görüntü, kompansasyonun sonucunu da gösteriyor olabilir.
Geçmiş Yaralanma Termal Dağılımı Nasıl Değiştirebilir?
Geçmiş yaralanmalar sporcunun hareket paternini değiştirebilir. Ağrı tamamen ortadan kalkmış olsa bile kas kullanımı, eklem hareketi veya yük dağılımı önceki halinden farklı kalabilir.
Bayrak, Çevik ve Ceylan tarafından gerçekleştirilen çalışmada ayak bileği yaralanma öyküsü bulunan U19 futbolcular ile yaralanma öyküsü olmayan oyuncular karşılaştırılmıştır. Çalışmada yalnızca ankle bölgesi değil, patellar tendon, tibialis anterior ve medial-lateral calf bölgeleri de değerlendirilmiştir [5].
Yaralanma öyküsü bulunan oyuncularda ortaya çıkan termal değişim yalnızca eski yaralanmanın bulunduğu noktada kalmamıştır. Farklı alt ekstremite bölgelerinde de asimetri değişimleri gözlenmiştir.
Bir ayak bileği problemi sonrasında sporcu yükü farklı bir biçimde dağıtıyor olabilir. Bu durumda termal değişiklik yalnızca ayak bileğinde değil, yükü paylaşan patellar veya calf bölgelerinde de görülebilir.
Dolayısıyla tekli termal analizde yalnızca en sıcak veya en riskli görünen noktaya odaklanmak yerine bütün kinetik zincirin dağılımı değerlendirilmelidir.
Dominant Taraf Kullanımı Asimetri Oluşturabilir mi?
Evet. Özellikle tek taraflı tekniklerin yoğun kullanıldığı sporlarda dominant taraf doğal olarak farklı yüklenebilir.
Okçuluk bunun açık örneklerinden biridir. Sanchis-Sanchis ve arkadaşlarının 30 okçuyla gerçekleştirdiği çalışmada, simüle müsabaka sonrasında üst sırt, posterior omuz, kol ve dirsek bölgelerinde termal asimetri artmıştır. Bazı bölgelerde yay tarafının sıcaklığı daha yüksek bulunmuştur [6].
Padel oyuncularında yapılan başka bir çalışmada ise dominant kolun ön kol, omuz ve kol bölgelerinde antrenman sonrasında sıcaklık artışları gözlenmiştir [7].
Bu sonuçlar tek taraflı yüklenmenin termal dağılıma yansıyabileceğini gösterir. Ancak dominant tarafın her zaman daha sıcak olacağı sonucuna varmak doğru değildir.
Bisikletçiler üzerinde yapılan bir çalışmada sağ-sol pedal torku arasında mekanik fark bulunmasına rağmen aynı ölçüde termal asimetri oluşmamıştır [8]. Koşucularda yapay olarak oluşturulan mekanik asimetri de ayak tabanı sıcaklığında aynı yönde anlamlı bir termal asimetri üretmemiştir [9].
Bu nedenle önemli ayrım şudur: mekanik asimetri ile termal asimetri aynı şey değildir.
Termal görüntü yalnızca kasın ne kadar çalıştığını değil, bu yüklenmenin dolaşım ve termoregülasyon üzerindeki fizyolojik sonucunu gösterir.
Dominant taraf kullanımında termal asimetri ölçülen çalışmaların müsabaka veya antrenman sonrasında alınan görüntülere dayandığı unutulmamalıdır. Normal bir bireyde toparlanma sonrası termoregülasyonun yeniden sağlanması beklenir.
Aynı Yaralanma Neden Farklı Sporcularda Farklı Termal Görünebilir?
Çünkü her sporcu aynı yüklenmeye aynı fizyolojik yanıtı vermez.
Bayrak, Ergene ve Ceylan tarafından proksimal rectus femoris yaralanması sonrası spora dönen iki elit futbolcu üzerinde yapılan çalışmada sporcular benzer antrenman yüklerine maruz bırakılmıştır. Buna rağmen iki oyuncunun termal yanıtları birbirinden farklı bulunmuştur [10].
Cerrahi tedavi sonrası spora dönen oyuncuda sağ-sol sıcaklık farkındaki değişim daha yüksek ölçülmüş ve bu sporcu takip eden iki hafta içerisinde aynı bölgeden yeniden yaralanmıştır.
Bu çalışma yalnızca iki olguyu içerdiği için termografinin yeniden yaralanmayı önceden tahmin ettiği şeklinde yorumlanamaz. Ancak önemli bir noktayı gösterir: aynı tanı, aynı antrenman yükü ve benzer spora dönüş süresi, aynı termal yanıt anlamına gelmez.
Bu nedenle tekli termal analizde sporcunun yaralanma geçmişinin bilinmesi yorumun önemli bir parçasıdır.
Termal Simetri Varsa Yaralanma Yok mudur?
Bu soruya doğrudan evet veya hayır cevabı verilemez. Termografinin bir tanı aracı değil, yardımcı bir risk belirteci olduğu unutulmamalıdır. Termal görüntüleme insan cildinde yüzeyden yayılan ısıyı ölçerken derin kas gruplarında veya eklem bağ bölgelerindeki fizyolojik süreçlerin doğrudan yansıması cilt yüzeyinde görülemeyebilir.
Termografide sağ ve sol tarafın benzer görünmesi, sporcuda kesin olarak yaralanma bulunmadığını göstermez.
Bayrak, Ergene ve Ceylan tarafından bildirilen sartorius vaka çalışması bunun iyi bir örneğidir. Profesyonel futbolcunun dinlenme durumunda gerçekleştirilen ilk termal görüntülemesinde belirgin bir asimetri görülmemiştir. Kontrollü egzersiz sonrasında ise sartorius bölgesindeki termal fark belirginleşmiştir. Anatomik yaralanma daha sonra MRI ile doğrulanmıştır [11].
Bu vaka termografinin sınırını açık biçimde ortaya koyar. Normal termal simetri, yaralanmayı dışlayan bir test değildir. Aynı şekilde yüksek termal asimetri de tek başına yaralanmayı doğrulamaz.
Termografi bu iki uç arasında, sporcu üzerinde daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilecek bölgeleri işaret eden bir karar destek verisi sağlar.
Tek Bir Sağ-Sol Farkı Nasıl Okunmalı?
ai4sports ile tek bir termal görüntü analiz edildiğinde 40+ kas ve anatomik bölgedeki bilateral sıcaklık farkları otomatik olarak hesaplanır.
Ancak rapor yalnızca risk renginden okunmamalıdır. Öncelikle şu sorular değerlendirilmelidir:
- Hangi anatomik bölgede sağ-sol farkı oluşmuş?
- Sıcaklık farkının yönü nedir?
- Sporcu bu bölgeden daha önce yaralanmış mı?
- Dominant taraf hangisi?
- Spor dalı doğal olarak asimetrik bir yüklenme oluşturuyor mu?
- Sporcu rehabilitasyon veya RTP sürecinde mi?
- Komşu kas gruplarında da benzer bir dağılım var mı?
- Ağrı, hassasiyet veya hareket kısıtlılığı bulunuyor mu?
Termal asimetriyi kuvvet asimetrisiyle eşitlememek de önemlidir. Sağlıklı futbolcular üzerinde yapılan bir çalışmada oyuncuların önemli bölümünde termal asimetri görülmesine rağmen bu farklar kas kuvveti dengesizlikleriyle doğrudan ilişkili bulunmamıştır [12].
Bu nedenle termal analiz, belirli bir mekanik veya anatomik nedeni tek başına kanıtlamaz. Asıl değer, hangi kas bölgesinin neden farklı davrandığının araştırılması gerektiğini göstermesidir.
Kapanış: Termal Asimetri Bir Sonuç Değil, Bir Başlangıç Noktasıdır
Sağ ve sol kas gruplarının benzer sıcaklık göstermesi insan termoregülasyonunun temel özelliklerinden biridir. Bu simetrinin bozulması ise fizyolojik sistemde iki tarafın aynı davranmadığını gösterir.
Ancak bunun nedeni tek değildir. Daha sıcak taraf lokal yüklenmeyi veya inflamatuvar yanıtı gösterebilir. Daha soğuk taraf dolaşım veya otonom değişimlerle ilişkili olabilir. Dominant tarafın yoğun kullanımı doğal farklılık oluşturabilir. Geçmiş bir yaralanma ise sporcunun yükü karşı tarafa veya komşu kas gruplarına aktarmasına neden olabilir.
Bu nedenle ai4sports tekli termal analizinin temel amacı “Hangi taraf daha sıcak?” sorusuna cevap vermek değildir. Asıl soru “İki simetrik kas bölgesi neden birbirinden farklı davranıyor?” olmalıdır.
Termal görüntü bu sorunun nereden başlaması gerektiğini gösterir. Cevap ise sporcu geçmişi, fizik muayene, performans verileri ve gerektiğinde MR veya ultrason gibi diğer görüntüleme yöntemleriyle sağlık uzmanı tarafından tamamlanmalıdır.
Kaynaklar
- Uematsu, S., Edwin, D. H., Jankel, W. R., Kozikowski, J., & Trattner, M. (1988). Quantification of thermal asymmetry. Part 1: Normal values and reproducibility. Journal of Neurosurgery, 69(4), 552–555. https://doi.org/10.3171/jns.1988.69.4.0552
- Niu, H. H., Lui, P. W., Hu, J. S., Ting, C. K., Yin, Y. C., Lo, Y. L., Liu, L., & Lee, T. Y. (2001). Thermal symmetry of skin temperature: Normative data of normal subjects in Taiwan. Zhonghua Yi Xue Za Zhi (Taipei), 64(8), 459–468.
- Barajas Ramón, Y., Calleja-González, J., Luaces-Carreño, J., & Velarde-Sotres, Á. (2026). Infrared thermography to assess fatigue, injury risk factors and recovery in soccer: A systematic review of original studies. Frontiers in Physiology, 17. https://doi.org/10.3389/fphys.2026.1835464
- Uematsu, S., Jankel, W. R., Edwin, D. H., Kim, W., Kozikowski, J., Rosenbaum, A., & Long, D. M. (1988). Quantification of thermal asymmetry. Part 2: Application in low-back pain and sciatica. Journal of Neurosurgery, 69(4), 556–561. https://doi.org/10.3171/jns.1988.69.4.0556
- Bayrak, A., Çevik, M., & Ceylan, M. (2026). Thermal asymmetry in football players following ankle injury: Findings related to training load. In Artificial Intelligence over Infrared Images for Medical Applications (AIIIMA 2025), Lecture Notes in Computer Science, Vol. 16308, 128–142. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-032-10990-3_9
- Sanchis-Sanchis, R., Priego-Quesada, J. I., Ribas-Garcia, V., Carpes, F. P., Encarnacion-Martinez, A., & Perez-Soriano, P. (2020). Effects of asymmetrical exercise demands on the symmetry of skin temperature in archers. Physiological Measurement, 41(11), 114002. https://doi.org/10.1088/1361-6579/abc020
- Gómez-Carmona, P. M., et al. (2024). Preliminary Application of Infrared Thermography to Monitoring of Skin Temperature Asymmetries in Professional Padel Players. Sensors, 24(14), 4534. https://doi.org/10.3390/s24144534
- Trecroci, A., Formenti, D., Ludwig, N., Gargano, M., Bosio, A., Rampinini, E., & Alberti, G. (2018). Bilateral asymmetry of skin temperature is not related to bilateral asymmetry of crank torque during an incremental cycling exercise to exhaustion. PeerJ, 6, e4438. https://doi.org/10.7717/peerj.4438
- Gil-Calvo, M., Herrero-Marco, J., González-Peña, R. J., Perez-Soriano, P., & Priego-Quesada, J. I. (2020). Acute effect of induced asymmetrical running technique on foot skin temperature. Journal of Thermal Biology, 91, 102613. https://doi.org/10.1016/j.jtherbio.2020.102613
- Bayrak, A., Ergene, M. C., & Ceylan, M. (2023). Monitoring the Reactions of Athletes With History of Rectus Femoris Proximal Tear Healed With Different Methods to Training Load With Thermography. Turkish Journal of Sport and Exercise, 25(2), 231–239. https://doi.org/10.15314/tsed.1292549
- Bayrak, A., Ergene, M. C., & Ceylan, M. (2024). Thermography method under the influence of exercise in the detection of muscle injuries: Sartorius muscle case report. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 39, 109–115. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2024.02.029
- Teixeira, R. M., et al. (2020). Muscular Strength Imbalances Are Not Associated with Skin Temperature Asymmetries in Soccer Players. Life, 10(7), 102. https://doi.org/10.3390/life10070102
